สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 5 (พันธุ์ไม้มีพิษ )

พันธุ์ไม้มีพิษ โดย นายเต็ม สมิตินันทน์ 

         ในป่าธรรมชาตินั้นมีพันธุ์ไม้หลายชนิดที่เป็นอันตรายขึ้นปะปนอยู่ พันธุ์ไม้ที่เป็นพิษนั้นแยกออกเป็นพวก ๆ ได้ดังนี้ 

พวกที่ใบเป็นพิษ          พวกที่ใบเป็นพิษ  พันธุ์ไม้ชนิดนี้ตามใบจะมีขน เมื่อไปถูกผิวหนังจะทำให้เกิดอาการระคายเคือง ได้แก่         ตำแย (Laportia bulbifera) ไม้ล้มลุก ใบขอบจักฟันเลื่อย ขึ้นตามป่าดิบ         หานไก่  (Laportea  interrupta) ไม้ล้มลุกใบขอบจักลึก ขึ้นตามป่าดิบ         กะลังตังช้าง  (Dendrocnide  crenulata) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง ๑๐-๑๕ เมตร ใบขอบจัก ขึ้นตามป่าดิบชื้น         สามแก้ว  (Dendrocnide stimulans) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง ๖-๑๐ เมตร ก้านใบสีม่วง ใบขอบเรียบขึ้นตามป่าดิบชื้น         หานช้างร้อง  (Dendrocnide  basirostris) ไม้ยืนต้นผลัดใบ สูง ๑๐-๑๕ เมตร ใบขอบจัก ขึ้นตามป่าดิบแล้ง         หานกวาง (Cnesmone javanica) ไม้เถาเลื้อย ลำต้นเป็นขน ขึ้นตามป่าดิบแล้ง

พวกที่เมล็ดเป็นพิษ          พวกที่เมล็ดเป็นพิษ  พันธุ์ไม้พวกนี้ถ้าไปรับประทานเมล็ดเข้า จะทำให้เกิดอาการมึนเมาอาเจียน และถึงแก่ความตายได้ ได้แก่         แสลงใจ หรือ แสงเบื่อ (Strychnos mux-vo-mica) ไม้ต้นสูง ๖-๑๐ เมตร ดอกสีขาว ผลกลมสุก  สีเหลือง ขึ้นตามป่าเบญจพรรณแล้ง         ขมิ้นเครือ (Anamirta cocculus) ไม้เถาเลื้อยเนื้อแข็ง ใบค่อนข้างกลม  ก้านใบยาว ขึ้นตามป่าดิบแล้ง         ขี้กาแดง (Trichosanthes bracteata) ไม้เถาเลื้อยพันตามต้นไม้ต่างๆ ดอกสีขาว ผลกลมสุกสีแดง ขึ้นตามชายป่าดิบแล้ง         กระเบาใหญ่   (Hydnocarpus anthelminticus และ H. kurzii) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ ขนาดใหญ่ดอกสีขาว ผลสีน้ำตาล ขึ้นตามป่าดิบ

ต้นแสลงใจ [

พวกที่ผลมีขนเป็นพิษ          พวกที่ผลมีขนเป็นพิษ ได้แก่หมามุ่ย ไม้เถาในสกุลมิวคูนา (Mucuna) ดอกสีม่วงดำ ออกเป็นช่อห้อย ผลเป็นฟักและมีขนสีน้ำตาล เมื่อถูกผิวหนังทำให้เกิดอาการคัน ชอบขึ้นตามที่กว้างว่างเปล่าทั่วไป พันธุ์ไม้จำพวกนี้มีอยู่หลายชนิด ได้แก่หมามุ่ย (Mucuna pruriens)  และ หมามุ่ยใหญ่ (M. monosperma)         หมามุ่ยช้าง  (Dysoxylon urens) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง ๘-๑๐ เมตร ดอกสีขาวนวล ออกเป็นช่อยาวระดิน ผลสีน้ำตาล มีขนสีเหลือง เมื่อถูกผิวหนังทำให้เกิดอาการคัน ขึ้นตามป่าดิบชื้น         ช้างแหก (Neesia altissimea) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ สูง ๑๐-๑๕ เมตร  ใบขนาดใหญ่ ดอกสีขาวนวล ผลสีม่วงน้ำตาล ผิวมีหนามเป็นตุ่มและมี ๕ พู คล้ายผลทุเรียน แก่จัดแยกออกเป็น ๕ เสี่ยงภายในผลมีขนแข็งสีเหลือง เมื่อถูกผิวหนังทำให้เกิดอาการคัน ขึ้นตามป่าดิบชื้น

ดอกหมามุ่ย

พวกที่มีน้ำยางเป็นพิษ            พวกที่มีน้ำยางเป็นพิษ ได้แก่           ตาตุ่มทะเล (Excoecaria agalloche) ไม้ยืนต้นผลัดใบ ดอกเล็กสีขาว ผลกลมเป็นสามพู น้ำยางสีขาว เข้าตาทำให้ตาบอด รับประทานทำให้ท้องร่วง ขึ้นตามป่าชายเลน           ตังตาบอด  (Excoecaria oppositifolia) ไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ ดอกสีเขียวๆ ขาวๆ ผลกลมเป็น ๓ พู ยางสีขาว เข้าตาทำให้ตาบอด ถูกเนื้ออ่อนๆ ทำให้เกิดเป็นแผลเปื่อยได้           ตังกวม  (Sapium insigne) ไม้ยืนต้น ผลัดใบสูง ๑๕-๒๐ เมตร เปลือกสีเทาแตกเป็นร่องลึก ดอก สีเขียว น้ำยางสีขาว เข้าตาทำให้ตาบอด           รักหลวง (Melanorrhoea usitata) ไม้ยืนต้นผลัดใบ ดอกสีขาว ผลมีปีกสีแดงสด น้ำยางใสถูกอากาศเปลี่ยนเป็นสีดำ ถูกผิวหนังทำให้เปื่อยพอง           แกนมอ (Rhus succedanea) ไม้ยืนต้น ผลัดใบ เปลือกแตกเป็นสะเก็ดใหญ่และเผยอออางด้านล่าง  ดอกสีขาว ผลกลมสุกสีดำ ยางใสถูกอากาศเปลี่ยนเป็นสีดำ ถูกผิวหนังทำให้เปื่อยพอง    ขึ้นตามป่าดิบเขา พันธุ์ไม้สกุลรุส (Rhus) นี้น้ำยางเป็นพิษทุกชนิด           หลางตาง หรือ นางปรน (Campnosperma auriculata) ไม้ยืนต้น ไม่ผลัดใบ ดอกสีขาว ผลสุกสีดำ ยางไม้ใสเป็นพิษต่อผิวหนัง ขึ้นตามป่าดิบชื้นทางภาคใต้           ยางน่อง  (Antiaris toxicaria) ไม้ยืนต้นผลัดใบสูง ๓๐-๔๐ เมตร ลำต้นมีเปลือกสีเทาเรียบ    ดอกสีเขียวๆ เหลืองๆ น้ำยางสีขาวเ ป็นพิษต่อผิวหนัง  ขึ้นตามป่าดิบแล้ง  ชาวป่านิยมใช้ยางผสมสารมีพิษอื่นๆ อาบลูกดอกสำหรับใช้ล่าสัตว์           พลูช้าง (Vanilla siamensis) ไม้เถาอวบน้ำดอกสีขาว น้ำในเถามีพิษทำให้เกิดอาการคันตามผิวหนัง

บรรณานุกรม • นายเต็ม สมิตินันทน์ ที่มา : http://guru.sanook.com/encyclopedia/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0 %B8%B8%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8% 9E%E0%B8%B4%E0%B8%A9/#พวกที่ผลมีขนเป็นพิษ